The Money Formula: Wilmott และ Orrell ตั้งคำถามกับคณิตศาสตร์ในตลาดการเงิน

ขอบเขตของบทความ: สรุปจากสารบัญและบทที่ 1 ที่สำนักพิมพ์ Wiley เผยแพร่ให้อ่านตัวอย่าง รวมกับข้อมูลหนังสือจากหน้าสำนักพิมพ์ ยังไม่ได้อ่านบทที่ 2–10 และบทส่งท้าย ข้อสังเกตเรื่องบทเหล่านั้นมาจากชื่อบทเท่านั้น

คนที่ทำงานหรือสนใจตลาดการเงินมักได้ยินว่าราคา option, risk measurement และผลิตภัณฑ์สินเชื่อซับซ้อนถูกคำนวณด้วย mathematical model แต่ไม่ค่อยมีโอกาสถามว่า model เหล่านั้นตั้งอยู่บนสมมติฐานอะไร และสมมติฐานนั้นใกล้ความจริงแค่ไหน

The Money Formula เป็นหนังสือที่ตั้งคำถามนี้ บทความนี้ช่วยดูว่าเล่มนี้พูดถึงอะไร บทแรกเปิดประเด็นไว้อย่างไร และเหมาะกับผู้อ่านแบบไหน

หนังสือเล่มนี้ว่าด้วยอะไร

The Money Formula: Dodgy Finance, Pseudo Science, and How Mathematicians Took Over the Markets เขียนโดย Paul Wilmott และ David Orrell ตีพิมพ์โดย Wiley ฉบับปกอ่อนเดือนมิถุนายน 2017 ความยาว 272 หน้า ISBN 978-1-119-35861-9 (หน้าหนังสือของ Wiley)

คำอธิบายของสำนักพิมพ์ระบุว่าหนังสือสำรวจ quantitative finance และการที่อุตสาหกรรมนี้ขยายตัวจนมีขนาดใหญ่กว่าเศรษฐกิจจริง ไล่ตั้งแต่พันธบัตรไปจนถึง credit default swap และต่างจากหนังสือหลังวิกฤตเล่มอื่นตรงที่เน้นการป้องกัน คือช่วยให้เข้าใจว่าจะหลีกเลี่ยงหายนะทางการเงินครั้งหน้าได้อย่างไร

หน้าสำนักพิมพ์แนะนำ Paul Wilmott ว่าเป็นนักวิจัยและที่ปรึกษาด้าน quantitative finance เคยเป็นผู้จัดการกองทุนและนักวิชาการ ผู้เขียน Paul Wilmott on Quantitative Finance ส่วน David Orrell เป็นนักคณิตศาสตร์ประยุกต์ ผู้ก่อตั้งบริษัทที่ปรึกษา Systems Forecasting และผู้เขียน Economyths

เนื้อหาครอบคลุมหัวข้ออะไร

สารบัญมีบทนำ สิบบท และบทส่งท้าย (สารบัญ):

ชื่อบทบอกโครงเรื่องคร่าว ๆ คือเริ่มจากรากของ model ผ่านเรื่อง randomness, risk management และ derivatives แล้วไปจบที่การใช้ระบบในทางที่ผิดและ systemic risk ข้อสังเกตนี้มาจากชื่อบทเท่านั้น

แนวคิดที่น่าสนใจจากบทที่ 1

บทที่ 1 Early Models เปิดให้อ่านทั้งบท (บทที่ 1, หน้า 1–14) และวางกรอบของทั้งเล่มไว้ชัด

• คำถามตั้งต้น ผู้เขียนถามว่าตลาดจำลองเป็นระบบทางฟิสิกส์ได้จริงหรือ หรือ quantitative finance เป็นชุดเทคนิคคณิตศาสตร์สำหรับเดิมพันกับตลาดมากกว่า

• สองบุคคลแทนสองด้าน บทนี้เล่าเรื่อง John Law ผู้สร้างระบบเงินกระดาษและ Mississippi Company ในฝรั่งเศส ซึ่งรุ่งเรืองแล้วล่มสลาย คู่กับ Isaac Newton ที่ดูแลโรงกษาปณ์ของอังกฤษ ผู้เขียนใช้ทั้งสองคนแทนสองด้านของการเงินเชิงคณิตศาสตร์ ด้านหนึ่งคือ model ที่เป็นเหตุเป็นผลแบบ Newton อีกด้านคือความพยายามใช้ระบบเพื่อเอาชนะตลาดแบบ Law และบอกว่าแรงตึงระหว่างสองด้านนี้คือสิ่งที่ขับทั้งความสร้างสรรค์และแนวโน้มทำลายตัวเองของสาขานี้

• จาก Adam Smith ถึงเศรษฐศาสตร์นีโอคลาสสิก บทนี้อธิบายว่าแนวคิด invisible hand ได้แรงบันดาลใจจากระบบกลไกของ Newton และนักเศรษฐศาสตร์อย่าง Jevons และ Walras พยายามทำให้เศรษฐศาสตร์เป็น "rational mechanics" ด้วยสมมติฐานเรื่องความมีเหตุผลและดุลยภาพ

• สมมติฐานที่มีสองหน้า ผู้เขียนมองว่าสมมติฐานเหล่านี้ทำให้คำนวณได้ง่าย แต่ก็กำหนดวิธีที่เรามองเศรษฐกิจว่าเป็นระบบที่มีเหตุผล เสถียร และมีประสิทธิภาพ บทนี้ยังพูดถึง efficient market hypothesis และบอกว่าจะให้ความเห็นต่อทฤษฎีนี้ในบทถัดไป

น้ำเสียงของบทนี้เป็นเรื่องเล่าเชิงประวัติศาสตร์ มีอารมณ์ขันและการเหน็บแนม ไม่มีสมการ มีเชิงอรรถอ้างอิงแหล่งข้อมูลตลอดบท ผู้อ่านที่ไม่ได้ใช้คณิตศาสตร์ในงานก็ตามได้

พื้นฐานที่ควรมีก่อนอ่าน

จากบทที่ 1 ไม่ต้องมีพื้นฐานคณิตศาสตร์ บทนี้อธิบายแนวคิดอย่าง law of large numbers ด้วยตัวอย่างลูกเต๋าแทนการใช้สูตร ผู้อ่านที่รู้จักคำอย่าง derivatives, options และวิกฤตการเงินมาบ้างจะตามบทหลังได้ง่ายขึ้น ข้อนี้เป็นการคาดจากชื่อบท เพราะยังไม่ได้อ่านบทเหล่านั้น

เหมาะกับใคร และใครควรเริ่มจากเล่มอื่นก่อน

• เหมาะ กับคนที่ทำงานกับ financial model หรือกำลังจะเข้าสายงาน quant และอยากเห็นมุมวิพากษ์ต่อสมมติฐานของสาขานี้

• เหมาะ กับนักลงทุนหรือผู้อ่านทั่วไปที่อยากเข้าใจว่าคณิตศาสตร์เข้ามามีบทบาทในตลาดได้อย่างไร โดยไม่ต้องอ่านสมการ

• ควรเลือกเล่มอื่น ถ้าต้องการตำราที่สอนวิธีคำนวณราคา derivatives หรือสร้าง model ทีละขั้น เพราะบทที่ 1 เป็นเรื่องเล่าและการวิพากษ์ ไม่ใช่ตำราเทคนิค

ข้อจำกัดของข้อมูลที่ใช้ในบทความนี้

• อ่านเฉพาะบทที่ 1 และสารบัญที่ Wiley เผยแพร่ บทที่ 2–10 และบทส่งท้ายสรุปจากชื่อบทเท่านั้น

• จำนวนหน้าไม่ตรงกัน หน้า Wiley ระบุ 272 หน้า ส่วน Open Library บันทึกฉบับปกอ่อน ISBN เดียวกันไว้ 245 หน้า (Open Library) ซึ่งอาจนับหน้านำต่างกัน

• ความเห็นในบทความนี้เป็นของผู้เขียนหนังสือตามที่อ่านในบทที่ 1 ไม่ใช่ข้อเท็จจริงที่บทความตรวจสอบเอง

แหล่งอ้างอิง

• The Money Formula · Wiley · ข้อมูลหนังสือ ISBN จำนวนหน้า คำอธิบาย และประวัติผู้เขียน

• Contents (PDF) · Wiley · สารบัญ

• Chapter 1: Early Models (PDF) · Wiley · บทที่ 1 ทั้งบท หน้า 1–14

• Open Library: 9781119358619 · Internet Archive · ข้อมูลฉบับ ปี และจำนวนหน้า